📝 6. Sınıf Matematik 6. Tema: Veriden Olasılığa

Deney, Çıktı, Olası Durumlar, Eş, Daha Az ve Daha Fazla Olasılıklı Olaylar ve Büyük Yıl Sonu Sentezi

🚀 Uygulamada İnteraktif Çöz
6. Sınıf Matematik 3 Seviye (Temel, Orta, İleri) MEB Maarif Modeli

Bu sınav dokümanı, akıllı tahtada ders işlerken ve evde konu pekiştirirken kullanılmak üzere hazırlanmıştır. Aşağıda 3 farklı zorluk seviyesindeki tüm soruları, seçenekleri, ayrıntılı çözümleri ve en altta yer alan cevap anahtarı özetini bulabilirsiniz.

🟢 1. Seviye: Temel Düzey

🏆 🌱 Olasılık Çırağı

Soru 1: Bir deney sonucunda elde edilebilecek farklı sonuçların her birine ne ad verilir?

  • A) Çıktı (Olası Durum)
  • B) Aritmetik ortalama
  • C) Medyan
  • D) Sabit terim
💡 Çözüm & Açıklama: Bir deneyde ortaya çıkabilecek her bir sonuca çıktı denir.

Soru 2: Bir olayın sonucunun ne olacağını görmek için yapılan planlı gözlemsel işleme ne ad verilir?

  • A) Deney
  • B) Denklem
  • C) Örüntü
  • D) Açıklık
💡 Çözüm & Açıklama: Olasılıkta yapılan işleme deney denir.

Soru 3: Hilesiz bir zar atıldığında üst yüze gelebilecek kaç farklı olası durum (çıktı) vardır?

  • A) 6
  • B) 4
  • C) 8
  • D) 12
💡 Çözüm & Açıklama: Zarın 1, 2, 3, 4, 5, 6 olmak üzere 6 farklı yüzü vardır.

Soru 4: Hilesiz bir madeni para havaya atıldığında kaç farklı olası durum vardır?

  • A) 2 (Yazı veya Tura)
  • B) 1
  • C) 4
  • D) 6
💡 Çözüm & Açıklama: Madeni paranın Yazı ve Tura olmak üzere 2 olası durumu vardır.

Soru 5: Bir torbada 4 kırmızı ve 4 mavi bilye varken rastgele çekilen bir bilyenin kırmızı olma olasılığı ile mavi olma olasılığı nasıldır?

  • A) Eş olasılıklıdır
  • B) Kırmızı çekme olasılığı daha fazladır
  • C) Mavi çekme olasılığı daha fazladır
  • D) İkisi de imkânsızdır
💡 Çözüm & Açıklama: 4 = 4 olduğundan iki olayın gerçekleşme şansı birbirine eşittir (eş olasılıklıdır).

Soru 6: Bir torbada 7 sarı ve 2 yeşil top varken rastgele çekilen bir topun sarı olma olasılığı yeşil olma olasılığına göre nasıldır?

  • A) Daha fazla olasılıklıdır
  • B) Daha az olasılıklıdır
  • C) Eş olasılıklıdır
  • D) İmkânsızdır
💡 Çözüm & Açıklama: 7 > 2 olduğundan sarı top çekme olasılığı daha fazladır.

Soru 7: Bir torbada 3 beyaz ve 8 siyah taş varken beyaz taş çekme olasılığı siyah taş çekme olasılığına göre nasıldır?

  • A) Daha az olasılıklıdır
  • B) Daha fazla olasılıklıdır
  • C) Eş olasılıklıdır
  • D) Beyaz taş çekmek imkânsızdır
💡 Çözüm & Açıklama: 3 < 8 olduğundan beyaz taş çekme şansı daha azdır.

Soru 8: Hilesiz bir zar atıldığında üst yüze tek sayı (1, 3, 5) gelme olayının olası durum sayısı kaçtır?

  • A) 3
  • B) 6
  • C) 2
  • D) 1
💡 Çözüm & Açıklama: Zardaki tek sayılar 1, 3, 5 olup 3 tanedir.

Soru 9: 1'den 20'ye kadar numaralandırılmış kartlar arasından rastgele bir kart çekme deneyinin toplam kaç olası durumu (çıktısı) vardır?

  • A) 20
  • B) 10
  • C) 19
  • D) 21
💡 Çözüm & Açıklama: 1'den 20'ye kadar 20 farklı kart çıktısı vardır.

Soru 10: Bir sepetin içinde sadece kırmızı elmalar varken bu sepetten rastgele seçilen bir meyvenin kırmızı elma olması nasıl bir olaydır?

  • A) Kesin olay
  • B) İmkânsız olay
  • C) Daha az olasılıklı olay
  • D) Eş olasılıklı olay
💡 Çözüm & Açıklama: Gerçekleşmesi %100 kesin olan durumlara kesin olay denir.

Soru 11: İçinde sadece elma bulunan bir sepetten rastgele bir muz çekilmesi nasıl bir olaydır?

  • A) İmkânsız olay
  • B) Kesin olay
  • C) Eş olasılıklı olay
  • D) Daha fazla olasılıklı olay
💡 Çözüm & Açıklama: Çıktısı olmayan ve gerçekleşmesi mümkün olmayan olaylara imkânsız olay denir.

Soru 12: Bir torbada 5 elma ve 5 armut varken rastgele çekilen bir meyvenin elma olma olasılığı ile armut olma olasılığı nasıldır?

  • A) Eş olasılıklıdır
  • B) Elma olma olasılığı daha fazladır
  • C) Armut olma olasılığı daha fazladır
  • D) İkisi de imkânsızdır
💡 Çözüm & Açıklama: Sayılar eşit (5 = 5) olduğundan olaylar eş olasılıklıdır.

🟡 2. Seviye: Orta Düzey

🏆 🌿 Şans ve Olasılık Uzmanı

Soru 1: Bir torbada 6 sarı, 8 mavi ve 6 kırmızı bilye vardır. Bu torbadan rastgele çekilen bir bilyede hangi iki rengin çekilme olasılığı birbirine eşittir?

  • A) Sarı ve Kırmızı
  • B) Mavi ve Sarı
  • C) Mavi ve Kırmızı
  • D) Hiçbiri eşit değildir
💡 Çözüm & Açıklama: Sarı (6) ve Kırmızı (6) bilye sayıları eşit olduğundan eş olasılıklıdır.

Soru 2: 8 eş dilime ayrılmış bir şans çarkının 4 dilimi mavi, 3 dilimi yeşil ve 1 dilimi sarıdır. Çark çevrildiğinde okun durma olasılığı en fazla olan renk hangisidir?

  • A) Mavi
  • B) Yeşil
  • C) Sarı
  • D) Hepsi eşittir
💡 Çözüm & Açıklama: Mavi dilim sayısı (4) en fazla olduğu için mavi gelme olasılığı en yüksektir.

Soru 3: 12 kişilik bir grupta 7 kız ve 5 erkek öğrenci vardır. Rastgele seçilen bir temsilcinin erkek olma olasılığı kız olma olasılığına göre nasıldır?

  • A) Daha az olasılıklıdır
  • B) Daha fazla olasılıklıdır
  • C) Eş olasılıklıdır
  • D) İmkânsızdır
💡 Çözüm & Açıklama: 5 < 7 olduğundan erkek seçilme olasılığı daha az olasılıklıdır.

Soru 4: Hilesiz bir zar atıldığında üst yüze gelen sayının asal sayı (2, 3, 5) olma olayının olası durum sayısı kaçtır?

  • A) 3
  • B) 4
  • C) 2
  • D) 6
💡 Çözüm & Açıklama: Zardaki asal sayılar 2, 3 ve 5 olup toplam 3 olası durum vardır.

Soru 5: 'K-E-Ş-İ-F' kelimesinin her bir harfi özdeş kartlara yazılıp bir torbaya konuluyor. Rastgele çekilen bir kartın sesli harf (E, İ) olma olayının olası durum sayısı kaçtır?

  • A) 2
  • B) 3
  • C) 5
  • D) 1
💡 Çözüm & Açıklama: Sesli harfler E ve İ olmak üzere 2 tanedir.

Soru 6: Bir torbada 10 kırmızı bilye vardır. Bu torbaya kaç adet mavi bilye eklenirse mavi çekme olasılığı ile kırmızı çekme olasılığı eş olasılıklı olur?

  • A) 10 adet
  • B) 5 adet
  • C) 20 adet
  • D) 1 adet
💡 Çözüm & Açıklama: Eş olasılıklı olması için bilye sayılarının eşit olması gerekir (10 mavi eklenmelidir).

Soru 7: 1'den 12'ye kadar numaralandırılmış kartlardan rastgele seçilen bir kartın 4'ün katı (4, 8, 12) olma olayının olası durum sayısı kaçtır?

  • A) 3
  • B) 4
  • C) 2
  • D) 6
💡 Çözüm & Açıklama: 1 ile 12 arasında 4'ün katları 4, 8, 12 olup 3 tanedir.

Soru 8: Bir çekiliş kutusundaki 15 paketten 6'sı kitap, 6'sı boya kalemi ve 3'ü defterdir. Rastgele çekilen bir paketin defter olma olasılığı hakkında ne söylenebilir?

  • A) Kitap veya boya kalemi çıkma olasılığından daha azdır
  • B) Kitap çıkma olasılığından daha fazladır
  • C) Kitapla eş olasılıklıdır
  • D) Defter çıkması imkânsızdır
💡 Çözüm & Açıklama: 3 < 6 olduğundan defter çıkma olasılığı daha az olasılıklıdır.

Soru 9: 20, 21, 22, 23, 24, 25 sayılarından rastgele biri seçildiğinde seçilen sayının çift sayı olma olayının olası durum sayısı kaçtır?

  • A) 3
  • B) 6
  • C) 4
  • D) 2
💡 Çözüm & Açıklama: Çift sayılar 20, 22, 24 olmak üzere 3 tanedir.

Soru 10: 6 eş bölmeli bir çarkta 2 bölme kırmızı, 2 bölme mavi ve 2 bölme yeşildir. Bu çark çevrildiğinde renklerin gelme olasılıkları için hangisi doğrudur?

  • A) Tüm renklerin gelme olasılıkları birbirine eşittir (eş olasılıklıdır)
  • B) Kırmızı gelme olasılığı daha fazladır
  • C) Yeşil gelme olasılığı en azdır
  • D) Mavi gelmesi imkânsızdır
💡 Çözüm & Açıklama: Tüm renkler 2'şer dilime sahip olduğu için eş olasılıklıdır.

Soru 11: Bir sınıfta 15 gözlüklü ve 15 gözlüksüz öğrenci vardır. Rastgele seçilen bir öğrencinin gözlüklü olma olasılığı ile gözlüksüz olma olasılığı nasıldır?

  • A) Eş olasılıklıdır
  • B) Gözlüklü olma olasılığı daha fazladır
  • C) Gözlüksüz olma olasılığı daha fazladır
  • D) İkisi de imkânsızdır
💡 Çözüm & Açıklama: 15 = 15 olduğu için eş olasılıklıdır.

Soru 12: Bir torbada 5 beyaz, 3 siyah ve 8 gri taş vardır. Rastgele çekilen bir taşın gelme olasılığı en az olan renk hangisidir?

  • A) Siyah
  • B) Gri
  • C) Beyaz
  • D) Beyaz ve Siyah
💡 Çözüm & Açıklama: Siyah taş sayısı (3) en az olduğu için gerçekleşme şansı en düşüktür.

🔴 3. Seviye: İleri Düzey

🏆 🏆 Büyük Matematik Kaşifi

Soru 1: Bir torbada 12 mavi ve x adet kırmızı bilye vardır. Rastgele çekilen bir bilyenin kırmızı olma olasılığı mavi olma olasılığından daha fazla olduğuna göre x en az kaçtır?

  • A) 13
  • B) 12
  • C) 14
  • D) 11
💡 Çözüm & Açıklama: x > 12 olmalıdır, en küçük tam sayı değeri 13'tür.

Soru 2: 1'den 30'a kadar numaralandırılmış kartlardan rastgele biri seçildiğinde tam kare bir sayı (1, 4, 9, 16, 25) gelme olayının olası durum sayısı kaçtır?

  • A) 5
  • B) 6
  • C) 4
  • D) 30
💡 Çözüm & Açıklama: 1, 4, 9, 16, 25 olmak üzere 5 adet tam kare sayı vardır.

Soru 3: Bir kutudaki 24 tohum paketinin 1/3'ü domates, 1/4'ü biber, kalanı ise lavantadır. Rastgele seçilen bir paketin lavanta olma olasılığı hakkında ne söylenebilir?

  • A) Domates veya biber çıkma olasılığından daha fazladır (en fazla olasılıklıdır)
  • B) Domatesle eş olasılıklıdır
  • C) En az olasılıklı tohumdur
  • D) Lavanta çıkması imkânsızdır
💡 Çözüm & Açıklama: Domates: 24 x (1/3) = 8. Biber: 24 x (1/4) = 6. Lavanta: 24 - 14 = 10. 10 > 8 > 6 olduğundan lavanta en fazla olasılıklıdır.

Soru 4: Bir torbada sarı, lacivert ve beyaz bilyeler vardır. Sarı sayısı lacivertin 2 katı, beyaz sayısı ise sarının 2 katıdır. Rastgele çekilen bir bilyenin beyaz olma olasılığı nasıldır?

  • A) Gerçekleşme olasılığı en fazla olan renktir
  • B) Sarı ile eş olasılıklıdır
  • C) Lacivert ile eş olasılıklıdır
  • D) En az olasılıklı renktir
💡 Çözüm & Açıklama: Lacivert = k ise Sarı = 2k, Beyaz = 4k'dır. 4k en büyük olduğu için beyaz en fazla olasılıklıdır.

Soru 5: Hilesiz bir zar atıldığında üst yüze gelen sayının 6'nın bir çarpanı/böleni (1, 2, 3, 6) olma olayının olası durum sayısı kaçtır?

  • A) 4
  • B) 3
  • C) 2
  • D) 6
💡 Çözüm & Açıklama: 6'nın bölenleri 1, 2, 3, 6 olup 4 tanedir.

Soru 6: 12 eş dilimli bir çarkın 5 dilimi sarı, 4 dilimi mavi ve 3 dilimi kırmızıdır. Tüm renklerin eş olasılıklı olması için en az kaç sarı dilim kırmızıya boyanmalıdır?

  • A) 1 dilim
  • B) 2 dilim
  • C) 3 dilim
  • D) 4 dilim
💡 Çözüm & Açıklama: Toplam 12 dilim 3 renge eşit bölünürse her renk 4 dilim olmalıdır. 1 sarı dilim kırmızıya boyanırsa 4 sarı, 4 mavi, 4 kırmızı olur.

Soru 7: 20 kişilik bir sınıftaki öğrencilerin numaraları 1'den 20'ye kadardır. Rastgele seçilen bir numaranın hem 2'nin hem 3'ün katı (yani 6'nın katı) olma olayının olası durum sayısı kaçtır?

  • A) 3 (6, 12, 18)
  • B) 6
  • C) 2
  • D) 4
💡 Çözüm & Açıklama: 1 ile 20 arasındaki 6'nın katları 6, 12, 18 olup 3 tanedir.

Soru 8: Bir torbada 10 kırmızı ve 15 yeşil elma vardır. Torbaya bakmadan en az kaç elma çekilmelidir ki kesinlikle en az bir tane yeşil elma çekilmiş olsun?

  • A) 11 elma
  • B) 10 elma
  • C) 15 elma
  • D) 16 elma
💡 Çözüm & Açıklama: En kötü ihtimalle ilk 10 çekilişin hepsi kırmızı gelebilir. 11. çekilen elma kesinlikle yeşil olur.

Soru 9: Bir torbadaki kırmızı bilye sayısı mavi bilye sayısından 4 fazladır. Rastgele çekilen bir bilyenin kırmızı olma olasılığı ile mavi olma olasılığı karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?

  • A) Kırmızı bilye çekme olasılığı daha fazladır
  • B) Mavi bilye çekme olasılığı daha fazladır
  • C) Eş olasılıklıdır
  • D) Mavi çekmek imkânsızdır
💡 Çözüm & Açıklama: Kırmızı = Mavi + 4 olduğundan kırmızı bilye sayısı daha büyüktür ve olasılığı daha fazladır.

Soru 10: Bir kutudaki 30 adet tohum paketinde domates, lale ve lavanta sayıları sırasıyla 2, 3 ve 5 sayılarıyla orantılıdır. Rastgele seçilen bir paketin lale olma olayının olası durum sayısı kaçtır?

  • A) 9
  • B) 6
  • C) 15
  • D) 10
💡 Çözüm & Açıklama: 2k + 3k + 5k = 10k = 30 -> k = 3. Lale sayısı = 3 x 3 = 9 olası durumdur.

Soru 11: Hilesiz bir madeni para art arda 5 kez havaya atılmış ve beşinde de Yazı gelmiştir. 6. atışta Tura gelme olasılığı ile Yazı gelme olasılığı nasıldır?

  • A) Yine eş olasılıklıdır (her bağımsız atışta şanslar eşittir)
  • B) Kesinlikle Tura gelir
  • C) Yazı gelme olasılığı daha fazladır
  • D) Para havada kalır
💡 Çözüm & Açıklama: Her para atışı bağımsız bir deneydir; önceki atışlar sonrakini etkilemez, şanslar yine eşittir.

Soru 12: 6. sınıf boyunca Sayılar, Cebir, Geometri, Alan, Veri ve Olasılık temalarını Keşif Bahçesi'nde tamamlayan bir öğrencinin ulaştığı en büyük matematiksel kavrayış hangisidir?

  • A) Matematiğin doğayı, üretimi, mimariyi ve hayatın belirsizliklerini anlamlandıran yaşayan evrensel bir dil olduğu
  • B) Matematiğin sadece sınavlar için ezberlenen kurallar bütünü olduğu
  • C) Doğada matematiğin hiçbir yerinin olmadığı
  • D) Sayıların günlük hayatta işe yaramadığı
💡 Çözüm & Açıklama: 6. sınıf müfredatının tüm temaları matematiğin gerçek hayat, doğa ve bilimdeki canlı rolünü inşa eder.

📊 Sınav Cevap Anahtarı Özeti

Soru Numarası Doğru Seçenek & Yanıt
🟢 1. Seviye - Soru 1 A) Çıktı (Olası Durum)
🟢 1. Seviye - Soru 2 A) Deney
🟢 1. Seviye - Soru 3 A) 6
🟢 1. Seviye - Soru 4 A) 2 (Yazı veya Tura)
🟢 1. Seviye - Soru 5 A) Eş olasılıklıdır
🟢 1. Seviye - Soru 6 A) Daha fazla olasılıklıdır
🟢 1. Seviye - Soru 7 A) Daha az olasılıklıdır
🟢 1. Seviye - Soru 8 A) 3
🟢 1. Seviye - Soru 9 A) 20
🟢 1. Seviye - Soru 10 A) Kesin olay
🟢 1. Seviye - Soru 11 A) İmkânsız olay
🟢 1. Seviye - Soru 12 A) Eş olasılıklıdır
🟡 2. Seviye - Soru 1 A) Sarı ve Kırmızı
🟡 2. Seviye - Soru 2 A) Mavi
🟡 2. Seviye - Soru 3 A) Daha az olasılıklıdır
🟡 2. Seviye - Soru 4 A) 3
🟡 2. Seviye - Soru 5 A) 2
🟡 2. Seviye - Soru 6 A) 10 adet
🟡 2. Seviye - Soru 7 A) 3
🟡 2. Seviye - Soru 8 A) Kitap veya boya kalemi çıkma olasılığından daha azdır
🟡 2. Seviye - Soru 9 A) 3
🟡 2. Seviye - Soru 10 A) Tüm renklerin gelme olasılıkları birbirine eşittir (eş olasılıklıdır)
🟡 2. Seviye - Soru 11 A) Eş olasılıklıdır
🟡 2. Seviye - Soru 12 A) Siyah
🔴 3. Seviye - Soru 1 A) 13
🔴 3. Seviye - Soru 2 A) 5
🔴 3. Seviye - Soru 3 A) Domates veya biber çıkma olasılığından daha fazladır (en fazla olasılıklıdır)
🔴 3. Seviye - Soru 4 A) Gerçekleşme olasılığı en fazla olan renktir
🔴 3. Seviye - Soru 5 A) 4
🔴 3. Seviye - Soru 6 A) 1 dilim
🔴 3. Seviye - Soru 7 A) 3 (6, 12, 18)
🔴 3. Seviye - Soru 8 A) 11 elma
🔴 3. Seviye - Soru 9 A) Kırmızı bilye çekme olasılığı daha fazladır
🔴 3. Seviye - Soru 10 A) 9
🔴 3. Seviye - Soru 11 A) Yine eş olasılıklıdır (her bağımsız atışta şanslar eşittir)
🔴 3. Seviye - Soru 12 A) Matematiğin doğayı, üretimi, mimariyi ve hayatın belirsizliklerini anlamlandıran yaşayan evrensel bir dil olduğu