📝 6. Sınıf Matematik 4. Tema: Geometrik Nicelikler

Alan Ölçü Birimleri (m², dm², cm², mm²), Paralelkenar ve Üçgende Alan, Çemberin Çevresi, Pi Sayısı ve Merkez Açı Yay Uzunluğu

🚀 Uygulamada İnteraktif Çöz
6. Sınıf Matematik 3 Seviye (Temel, Orta, İleri) MEB Maarif Modeli

Bu sınav dokümanı, akıllı tahtada ders işlerken ve evde konu pekiştirirken kullanılmak üzere hazırlanmıştır. Aşağıda 3 farklı zorluk seviyesindeki tüm soruları, seçenekleri, ayrıntılı çözümleri ve en altta yer alan cevap anahtarı özetini bulabilirsiniz.

🟢 1. Seviye: Temel Düzey

🏆 🌱 Ölçme Çırağı

Soru 1: Alan ölçü birimleri alt veya üst basamağa geçerken kaçar kat büyür ve küçülür?

  • A) 100'er kat
  • B) 10'ar kat
  • C) 1000'er kat
  • D) 2'şer kat
💡 Çözüm & Açıklama: Alan ölçü birimleri iki boyutun çarpımından dolayı her basamakta 100'er kat büyür ve 100'er kat küçülür.

Soru 2: 1 metrekare (1 m²) kaç desimetrekareye (dm²) eşittir?

  • A) 100 dm²
  • B) 10 dm²
  • C) 1000 dm²
  • D) 50 dm²
💡 Çözüm & Açıklama: 1 m² = 10 dm x 10 dm = 100 dm²'dir.

Soru 3: Taban uzunluğu 10 cm ve bu tabana ait dik yüksekliği 6 cm olan bir paralelkenarın alanı kaç santimetrekaredir (cm²)?

  • A) 60 cm²
  • B) 30 cm²
  • C) 16 cm²
  • D) 32 cm²
💡 Çözüm & Açıklama: Paralelkenarın Alanı = Taban x Yükseklik = 10 cm x 6 cm = 60 cm² bulunur.

Soru 4: Taban uzunluğu 8 cm ve bu tabana ait yüksekliği 5 cm olan bir üçgenin alanı kaç santimetrekaredir (cm²)?

  • A) 20 cm²
  • B) 40 cm²
  • C) 13 cm²
  • D) 26 cm²
💡 Çözüm & Açıklama: Üçgenin Alanı = (Taban x Yükseklik) / 2 = (8 x 5) / 2 = 40 / 2 = 20 cm² bulunur.

Soru 5: Çapı 10 cm olan bir çemberin çevre uzunluğu kaç santimetredir (π = 3 alınız)?

  • A) 30 cm
  • B) 15 cm
  • C) 60 cm
  • D) 20 cm
💡 Çözüm & Açıklama: Ç = π · d = 3 x 10 = 30 cm bulunur.

Soru 6: Yarıçapı 4 cm olan bir çemberin çevre uzunluğu kaç santimetredir (π = 3 alınız)?

  • A) 24 cm
  • B) 12 cm
  • C) 48 cm
  • D) 16 cm
💡 Çözüm & Açıklama: Ç = 2 · π · r = 2 x 3 x 4 = 24 cm bulunur.

Soru 7: Bir çemberin çevre uzunluğunun çap uzunluğuna bölünmesiyle elde edilen değişmez sabit matematiksel sayıya ne ad verilir?

  • A) Pi sayısı (π)
  • B) Asal sayı
  • C) Ondalık basamak
  • D) Doğal sayı
💡 Çözüm & Açıklama: Çevre / Çap oranı evrendeki tüm çemberler için sabittir ve bu sayıya Pi (π) sayısı denir.

Soru 8: Köşesi çemberin merkezinde bulunan ve kolları çemberi kesen açıya ne ad verilir?

  • A) Merkez açı
  • B) Ters açı
  • C) Yöndeş açı
  • D) Geniş açı
💡 Çözüm & Açıklama: Köşesi merkezde olan açıya merkez açı denir.

Soru 9: Çevre uzunluğu 60 cm olan dairesel bir telde, 180°'lik (yarım çember) merkez açının gördüğü yayın uzunluğu kaç santimetredir?

  • A) 30 cm
  • B) 15 cm
  • C) 45 cm
  • D) 60 cm
💡 Çözüm & Açıklama: 180° çemberin yarısı (1/2) olduğundan: 60 ÷ 2 = 30 cm bulunur.

Soru 10: 3 desimetrekare (3 dm²) kaç santimetrekareye (cm²) eşittir?

  • A) 300 cm²
  • B) 30 cm²
  • C) 3000 cm²
  • D) 3 cm²
💡 Çözüm & Açıklama: 1 dm² = 100 cm² olduğundan: 3 x 100 = 300 cm² bulunur.

Soru 11: Dik kenar uzunlukları 6 cm ve 8 cm olan bir dik üçgenin alanı kaç santimetrekaredir (cm²)?

  • A) 24 cm²
  • B) 48 cm²
  • C) 14 cm²
  • D) 28 cm²
💡 Çözüm & Açıklama: Dik üçgenin alanı dik kenarlarının çarpımının yarısıdır: (6 x 8) / 2 = 48 / 2 = 24 cm² bulunur.

Soru 12: Çevre uzunluğu 20 cm olan dairesel bir oyuncak tekerlek 5 tam tur döndüğünde toplam kaç santimetre yol alır?

  • A) 100 cm
  • B) 50 cm
  • C) 25 cm
  • D) 4 cm
💡 Çözüm & Açıklama: 1 turda 20 cm yol aldığından: 5 x 20 = 100 cm yol alır.

🟡 2. Seviye: Orta Düzey

🏆 🌿 Alan ve Çevre Ustası

Soru 1: 4 metrekare (4 m²) alanındaki bir oda zemini kaç santimetrekaredir (cm²)?

  • A) 40.000 cm²
  • B) 400 cm²
  • C) 4000 cm²
  • D) 40 cm²
💡 Çözüm & Açıklama: 1 m² = 100 dm² = 10.000 cm² olduğundan: 4 x 10.000 = 40.000 cm² bulunur.

Soru 2: Taban uzunluğu 12 cm ve alanı 48 cm² olan bir paralelkenarın bu tabana ait yüksekliği kaç santimetredir?

  • A) 4 cm
  • B) 6 cm
  • C) 8 cm
  • D) 3 cm
💡 Çözüm & Açıklama: Alan = Taban x Yükseklik -> 48 = 12 x h -> h = 48 ÷ 12 = 4 cm bulunur.

Soru 3: Alanı 30 cm² ve taban uzunluğu 10 cm olan bir üçgenin bu tabana ait yüksekliği kaç santimetredir?

  • A) 6 cm
  • B) 3 cm
  • C) 12 cm
  • D) 5 cm
💡 Çözüm & Açıklama: Alan = (Taban x Yükseklik) / 2 -> 30 = (10 x h) / 2 -> 10 x h = 60 -> h = 6 cm bulunur.

Soru 4: Çapı 14 cm olan dairesel bir tabağın çevre uzunluğu kaç santimetredir (π = 22/7 alınız)?

  • A) 44 cm
  • B) 22 cm
  • C) 88 cm
  • D) 28 cm
💡 Çözüm & Açıklama: Ç = π · d = (22/7) x 14 = 22 x 2 = 44 cm bulunur.

Soru 5: Yarıçapı 5 dm olan bir kuyu çıkrığı 1 tam tur döndüğünde halatı kaç desimetre yukarı çeker (π = 3,14 alınız)?

  • A) 31,4 dm
  • B) 15,7 dm
  • C) 62,8 dm
  • D) 10 dm
💡 Çözüm & Açıklama: Ç = 2 · π · r = 2 x 3,14 x 5 = 31,4 dm bulunur.

Soru 6: 24 m² alanındaki dikdörtgen bir teras, kenar uzunluğu 2 m olan kare şeklindeki ahşap bloklarla kaplanacaktır. Bu kaplama için kaç adet blok gerekir?

  • A) 6 adet
  • B) 12 adet
  • C) 8 adet
  • D) 4 adet
💡 Çözüm & Açıklama: Bir bloğun alanı: 2 m x 2 m = 4 m². Gerekli blok: 24 ÷ 4 = 6 adet bulunur.

Soru 7: Çevre uzunluğu 72 cm olan bir çemberde 90°'lik (çeyrek) merkez açının gördüğü yayın uzunluğu kaç santimetredir?

  • A) 18 cm
  • B) 36 cm
  • C) 9 cm
  • D) 24 cm
💡 Çözüm & Açıklama: 90° / 360° = 1/4. Yay uzunluğu: 72 ÷ 4 = 18 cm bulunur.

Soru 8: 8 m x 5 m boyutlarındaki bir dikdörtgen zemin ile tabanı 5 m ve yüksekliği 4 m olan dik üçgen alanın birleşiminden oluşan terasın toplam alanı kaç metrekaredir?

  • A) 50 m²
  • B) 40 m²
  • C) 60 m²
  • D) 45 m²
💡 Çözüm & Açıklama: Dikdörtgen Alanı: 8 x 5 = 40 m². Üçgen Alanı: (5 x 4) / 2 = 10 m². Toplam: 40 + 10 = 50 m² bulunur.

Soru 9: Yarıçapı 2 dm olan bir tekerlek (Çevre = 12,56 dm), 125,6 dm uzunluğundaki bir yolu kaç tam turda tamamlar (π = 3,14 alınız)?

  • A) 10 tur
  • B) 20 tur
  • C) 5 tur
  • D) 15 tur
💡 Çözüm & Açıklama: Tur Sayısı = Toplam Mesafe ÷ Çevre = 125,6 ÷ 12,56 = 10 tur bulunur.

Soru 10: Çevre uzunluğu 120 cm olan dairesel bir çarkta 60°'lik merkez açının gördüğü yayın uzunluğu kaç santimetredir?

  • A) 20 cm
  • B) 30 cm
  • C) 10 cm
  • D) 40 cm
💡 Çözüm & Açıklama: 60° / 360° = 1/6. Yay uzunluğu: 120 ÷ 6 = 20 cm bulunur.

Soru 11: Bir kenarı 6 metre olan kare şeklindeki bir bahçenin içine, tabanı 6 m ve bu tabana ait yüksekliği 6 m olan bir üçgen çizildiğinde, üçgenin alanı karenin alanının kaçta kaçı olur?

  • A) Yarısı (1/2)
  • B) Üçte biri (1/3)
  • C) Dörtte biri (1/4)
  • D) Tamamı (1)
💡 Çözüm & Açıklama: Kare Alanı: 6 x 6 = 36 m². Üçgen Alanı: (6 x 6) / 2 = 18 m². 18 / 36 = 1/2 (yarısıdır).

Soru 12: 500 desimetrekare (500 dm²) kaç metrekareye (m²) eşittir?

  • A) 5 m²
  • B) 50 m²
  • C) 0,5 m²
  • D) 5000 m²
💡 Çözüm & Açıklama: 100 dm² = 1 m² olduğundan: 500 ÷ 100 = 5 m² bulunur.

🔴 3. Seviye: İleri Düzey

🏆 🏆 Geometri Mimarı

Soru 1: 0,05 metrekare (0,05 m²) alanındaki metal bir levha kaç santimetrekaredir (cm²)?

  • A) 500 cm²
  • B) 50 cm²
  • C) 5000 cm²
  • D) 5 cm²
💡 Çözüm & Açıklama: 1 m² = 10.000 cm² olduğundan: 0,05 x 10.000 = 500 cm² bulunur.

Soru 2: Bir paralelkenarın taban uzunluğu 2 katına çıkarılıp, o tabana ait yüksekliği yarıya (1/2'sine) indirilirse alanı nasıl değişir?

  • A) Değişmez, aynı kalır
  • B) 2 katına çıkar
  • C) Yarıya iner
  • D) 4 katına çıkar
💡 Çözüm & Açıklama: Yeni Alan = (2a) x (h/2) = a x h olduğundan alan değişmez.

Soru 3: Bir dik üçgenin dik kenarları 9 m ve 12 m'dir. Bu üçgenin en uzun kenarına (hipotenüsüne) ait yüksekliği 7,2 m olduğuna göre en uzun kenarın uzunluğu kaç metredir?

  • A) 15 m
  • B) 14 m
  • C) 16 m
  • D) 18 m
💡 Çözüm & Açıklama: Alan = (9 x 12) / 2 = 54 m². Aynı alan: (Taban x 7,2) / 2 = 54 -> Taban x 7,2 = 108 -> Taban = 15 m bulunur.

Soru 4: Çevre uzunluğu 188,4 cm olan dairesel bir masanın çap uzunluğu kaç santimetredir (π = 3,14 alınız)?

  • A) 60 cm
  • B) 30 cm
  • C) 90 cm
  • D) 45 cm
💡 Çözüm & Açıklama: Ç = π · d -> 188,4 = 3,14 x d -> d = 188,4 ÷ 3,14 = 60 cm bulunur.

Soru 5: Bir kuyu çıkrığının yarıçapı 2,5 dm'dir (Çevre = 15,7 dm). Kuyunun derinliği 31,4 metre (314 dm) olduğuna göre kova kaç tam turda yukarı çekilir (π = 3,14 alınız)?

  • A) 20 tur
  • B) 40 tur
  • C) 10 tur
  • D) 30 tur
💡 Çözüm & Açıklama: Ç = 2 x 3,14 x 2,5 = 15,7 dm. Tur Sayısı = 314 ÷ 15,7 = 20 tur bulunur.

Soru 6: 60 m² (6000 dm²) alanındaki ahşap bir teras, bir kenarı 50 cm (5 dm) olan kare karolarla kaplanacaktır. Hiç boşluk kalmaması için kaç adet karo gerekir?

  • A) 240 adet
  • B) 120 adet
  • C) 180 adet
  • D) 300 adet
💡 Çözüm & Açıklama: Bir karonun alanı: 5 dm x 5 dm = 25 dm². Gerekli karo sayısı: 6000 ÷ 25 = 240 adet bulunur.

Soru 7: Yarıçapı 12 cm olan bir çemberde 150°'lik merkez açının gördüğü yayın uzunluğu kaç santimetredir (π = 3 alınız)?

  • A) 30 cm
  • B) 36 cm
  • C) 24 cm
  • D) 45 cm
💡 Çözüm & Açıklama: Çevre = 2 x 3 x 12 = 72 cm. Yay = (150 / 360) x 72 = (5 / 12) x 72 = 30 cm bulunur.

Soru 8: Bir kenar uzunluğu 20 cm olan bir karenin içine çizilebilecek en büyük çemberin çevre uzunluğu kaç santimetredir (π = 3,14 alınız)?

  • A) 62,8 cm
  • B) 31,4 cm
  • C) 125,6 cm
  • D) 80 cm
💡 Çözüm & Açıklama: En büyük çemberin çapı karenin kenarına eşittir (d = 20 cm). Ç = 3,14 x 20 = 62,8 cm bulunur.

Soru 9: Çevre uzunluğu 36 cm olan bir çemberde uzunluğu 3 cm olan bir yayı gören merkez açının ölçüsü kaç derecedir?

  • A) 30°
  • B) 45°
  • C) 60°
  • D) 15°
💡 Çözüm & Açıklama: Yay / Çevre = 3 / 36 = 1/12. Merkez açı: 360° ÷ 12 = 30° bulunur.

Soru 10: Taban uzunluğu 15 dm ve bu tabana ait yüksekliği 8 dm olan paralelkenarın alanı kaç metrekaredir (m²)?

  • A) 1,2 m²
  • B) 12 m²
  • C) 120 m²
  • D) 0,12 m²
💡 Çözüm & Açıklama: Alan = 15 dm x 8 dm = 120 dm². Metrekareye çevirirsek: 120 ÷ 100 = 1,2 m² bulunur.

Soru 11: Bir bisikletin ön tekerleğinin yarıçapı 30 cm, arka tekerleğinin yarıçapı 40 cm'dir. Bisiklet 72 metre (7200 cm) yol aldığında ön tekerlek arka tekerlekten kaç tur fazla döner (π = 3 alınız)?

  • A) 10 tur
  • B) 20 tur
  • C) 5 tur
  • D) 15 tur
💡 Çözüm & Açıklama: Ön Çevre = 2 x 3 x 30 = 180 cm -> 7200 ÷ 180 = 40 tur. Arka Çevre = 2 x 3 x 40 = 240 cm -> 7200 ÷ 240 = 30 tur. Fark: 40 - 30 = 10 tur.

Soru 12: Birleşik bir bahçe planında 12 m x 8 m boyutlarındaki dikdörtgen havuzun içinden, tabanı 6 m ve yüksekliği 4 m olan iki adet eş dik üçgen alan çiçeklik için ayrılmıştır. Geriye kalan su yüzeyi alanı kaç metrekaredir (m²)?

  • A) 72 m²
  • B) 84 m²
  • C) 60 m²
  • D) 96 m²
💡 Çözüm & Açıklama: Havuz Alanı: 12 x 8 = 96 m². İki Üçgenin Toplam Alanı: 2 x ((6 x 4) / 2) = 24 m². Kalan su alanı: 96 - 24 = 72 m² bulunur.

📊 Sınav Cevap Anahtarı Özeti

Soru Numarası Doğru Seçenek & Yanıt
🟢 1. Seviye - Soru 1 A) 100'er kat
🟢 1. Seviye - Soru 2 A) 100 dm²
🟢 1. Seviye - Soru 3 A) 60 cm²
🟢 1. Seviye - Soru 4 A) 20 cm²
🟢 1. Seviye - Soru 5 A) 30 cm
🟢 1. Seviye - Soru 6 A) 24 cm
🟢 1. Seviye - Soru 7 A) Pi sayısı (π)
🟢 1. Seviye - Soru 8 A) Merkez açı
🟢 1. Seviye - Soru 9 A) 30 cm
🟢 1. Seviye - Soru 10 A) 300 cm²
🟢 1. Seviye - Soru 11 A) 24 cm²
🟢 1. Seviye - Soru 12 A) 100 cm
🟡 2. Seviye - Soru 1 A) 40.000 cm²
🟡 2. Seviye - Soru 2 A) 4 cm
🟡 2. Seviye - Soru 3 A) 6 cm
🟡 2. Seviye - Soru 4 A) 44 cm
🟡 2. Seviye - Soru 5 A) 31,4 dm
🟡 2. Seviye - Soru 6 A) 6 adet
🟡 2. Seviye - Soru 7 A) 18 cm
🟡 2. Seviye - Soru 8 A) 50 m²
🟡 2. Seviye - Soru 9 A) 10 tur
🟡 2. Seviye - Soru 10 A) 20 cm
🟡 2. Seviye - Soru 11 A) Yarısı (1/2)
🟡 2. Seviye - Soru 12 A) 5 m²
🔴 3. Seviye - Soru 1 A) 500 cm²
🔴 3. Seviye - Soru 2 A) Değişmez, aynı kalır
🔴 3. Seviye - Soru 3 A) 15 m
🔴 3. Seviye - Soru 4 A) 60 cm
🔴 3. Seviye - Soru 5 A) 20 tur
🔴 3. Seviye - Soru 6 A) 240 adet
🔴 3. Seviye - Soru 7 A) 30 cm
🔴 3. Seviye - Soru 8 A) 62,8 cm
🔴 3. Seviye - Soru 9 A) 30°
🔴 3. Seviye - Soru 10 A) 1,2 m²
🔴 3. Seviye - Soru 11 A) 10 tur
🔴 3. Seviye - Soru 12 A) 72 m²