📝 6. Sınıf Matematik 1. Tema: Sayılar ve Nicelikler (Çarpanlar & Katlar)

Çarpanlar ve Katlar, Bölünebilme Kuralları, Asal Sayılar, Asal Çarpanlar, Ortak Bölenler ve Ortak Katlar

🚀 Uygulamada İnteraktif Çöz
6. Sınıf Matematik 3 Seviye (Temel, Orta, İleri) MEB Maarif Modeli

Bu sınav dokümanı, akıllı tahtada ders işlerken ve evde konu pekiştirirken kullanılmak üzere hazırlanmıştır. Aşağıda 3 farklı zorluk seviyesindeki tüm soruları, seçenekleri, ayrıntılı çözümleri ve en altta yer alan cevap anahtarı özetini bulabilirsiniz.

🟢 1. Seviye: Temel Düzey

🏆 🌱 Sayı Dedektifi

Soru 1: 24 sayısının tüm pozitif çarpanları (bölenleri) kaç tanedir?

  • A) 8 tanedir (1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 24)
  • B) 6 tanedir
  • C) 4 tanedir
  • D) 10 tanedir
💡 Çözüm & Açıklama: 24'ün çarpanları: 1x24, 2x12, 3x8 ve 4x6 ikililerinden gelen 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12 ve 24'tür (Toplam 8 tane).

Soru 2: Aşağıdaki sayılardan hangisi bir 'asal sayı'dır?

  • A) 13
  • B) 9
  • C) 15
  • D) 21
💡 Çözüm & Açıklama: 13 sadece 1'e ve 13'e bölünür, asaldır. 9 (3'e), 15 (3 ve 5'e), 21 (3 ve 7'ye) bölünür.

Soru 3: Birler basamağında 0 veya 5 rakamı bulunan tüm doğal sayılar hangi sayıya kalansız bölünür?

  • A) 5
  • B) 3
  • C) 4
  • D) 9
💡 Çözüm & Açıklama: Bir doğal sayının birler basamağı 0 veya 5 ise o sayı 5 ile kalansız bölünür.

Soru 4: Aşağıdakilerden hangisi 2 ile kalansız bölünebilen bir çift sayıdır?

  • A) 234
  • B) 145
  • C) 321
  • D) 507
💡 Çözüm & Açıklama: 234'ün birler basamağı (4) çift rakam olduğu için 2 ile kalansız bölünür.

Soru 5: 12 sayısının 50'den küçük en büyük katı kaçtır?

  • A) 48
  • B) 36
  • C) 60
  • D) 44
💡 Çözüm & Açıklama: 12'nin katları: 12, 24, 36, 48, 60... şeklindedir. 50'den küçük en büyüğü 48'dir.

Soru 6: Çift olan ilk ve tek asal sayı aşağıdakilerden hangisidir?

  • A) 2
  • B) 0
  • C) 4
  • D) 6
💡 Çözüm & Açıklama: 2 sayısı, matematikte çift olan ilk ve tek asal sayıdır.

Soru 7: 30 sayısının 1'e 30 ve 2'ye 15 dışında oluşturabileceği başka bir çarpan çifti hangisidir?

  • A) 3 ve 10
  • B) 4 ve 8
  • C) 7 ve 4
  • D) 3 ve 8
💡 Çözüm & Açıklama: 3 x 10 = 30 olduğundan 3 ve 10 sayısı 30'un bir çarpan çiftidir.

Soru 8: Hem 2'ye hem de 3'e kalansız bölünebilen bir doğal sayı aynı zamanda hangi sayıya da tam bölünür?

  • A) 6
  • B) 5
  • C) 8
  • D) 12
💡 Çözüm & Açıklama: Bir doğal sayı hem 2'ye hem 3'e kalansız bölünüyorsa, 6'ya da kalansız bölünür.

Soru 9: Birler basamağında 0 rakamı bulunan tüm doğal sayılar hangi sayıya kesinlikle tam bölünür?

  • A) 10
  • B) 3
  • C) 4
  • D) 9
💡 Çözüm & Açıklama: Birler basamağında 0 olan tüm doğal sayılar 10 ile kalansız bölünür.

Soru 10: 1'den 20'ye kadar olan doğal sayılar arasında kaç adet asal sayı bulunur?

  • A) 8 adet (2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19)
  • B) 10 adet
  • C) 6 adet
  • D) 7 adet
💡 Çözüm & Açıklama: 1-20 arasındaki asallar: 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17 ve 19 olmak üzere 8 tanedir.

Soru 11: 15 sayısının 100'den küçük en büyük katı kaçtır?

  • A) 90
  • B) 85
  • C) 95
  • D) 75
💡 Çözüm & Açıklama: 15'in katları: 15, 30, 45, 60, 75, 90, 105... 100'den küçük en büyüğü 90'dır.

Soru 12: Bir doğal sayının 3 ile kalansız bölünebilmesi için aşağıdaki kuraldan hangisi sağlanmalıdır?

  • A) Rakamlarının sayı değerleri toplamı 3'ün katı olmalıdır
  • B) Son basamağı 3 olmalıdır
  • C) Son basamağı çift olmalıdır
  • D) 3 basamaklı olmalıdır
💡 Çözüm & Açıklama: Rakamları toplamı 3 veya 3'ün katı olan tüm sayılar 3 ile kalansız bölünür.

🟡 2. Seviye: Orta Düzey

🏆 ⭐ Asal Kaşif

Soru 1: Üç basamaklı 4A2 sayısı 3 ile kalansız bölünebildiğine göre 'A' yerine gelebilecek farklı rakamların toplamı kaçtır?

  • A) 18
  • B) 15
  • C) 12
  • D) 9
💡 Çözüm & Açıklama: 4 + A + 2 = 6 + A (3'ün katı olmalı). A yerine 0, 3, 6, 9 gelebilir. Toplamı: 0 + 3 + 6 + 9 = 18'dir.

Soru 2: 30 sayısının tüm asal çarpanları aşağıdakilerden hangisinde eksiksiz olarak verilmiştir?

  • A) 2, 3 ve 5
  • B) 1, 2, 3 ve 5
  • C) 2, 5 ve 10
  • D) 3, 5 ve 6
💡 Çözüm & Açıklama: 30 = 2 x 3 x 5 olduğundan asal çarpanları 2, 3 ve 5'tir.

Soru 3: 18 ve 24 sayılarının tüm ortak bölenleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

  • A) 1, 2, 3 ve 6
  • B) 1, 2, 4 ve 8
  • C) 2, 3, 6 ve 12
  • D) 1, 3 ve 9
💡 Çözüm & Açıklama: 18'in bölenleri: 1, 2, 3, 6, 9, 18. 24'ün bölenleri: 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 24. Ortak olanlar: 1, 2, 3 ve 6'dır.

Soru 4: Dört basamaklı 714A sayısı 5 ile bölündüğünde kalan 2 olmaktadır. Bu sayı aynı zamanda bir çift sayı olduğuna göre A rakamı kaçtır?

  • A) 2
  • B) 7
  • C) 0
  • D) 4
💡 Çözüm & Açıklama: 5 ile bölündüğünde kalan 2 ise son basamak 2 veya 7 olabilir. Çift sayı dendiği için A = 2'dir.

Soru 5: 42 sayısının asal çarpanları toplamı kaçtır?

  • A) 12
  • B) 14
  • C) 10
  • D) 16
💡 Çözüm & Açıklama: 42 = 2 x 3 x 7'dir. Asal çarpanları 2, 3 ve 7 olup toplamları 2 + 3 + 7 = 12'dir.

Soru 6: 8 ve 12 sayılarının iki basamaklı en küçük ortak katı kaçtır?

  • A) 24
  • B) 16
  • C) 48
  • D) 36
💡 Çözüm & Açıklama: 8'in katları: 8, 16, 24, 32... 12'nin katları: 12, 24, 36... En küçük ortak kat 24'tür.

Soru 7: 350 tohumu hiç artmayacak şekilde eşit paketlemek isteyen bir çiftçi, aşağıdaki paketleme seçeneklerinden hangisini KULLANAMAZ?

  • A) 4'erli paketler (Çünkü 50 sayısı 4'ün katı değildir)
  • B) 2'şerli paketler
  • C) 5'erli paketler
  • D) 10'arlı paketler
💡 Çözüm & Açıklama: 4 ile bölünebilme için son iki basamağa bakılır. 50 sayısı 4'e tam bölünmediği için 350 sayısı 4'erli paketlenemez.

Soru 8: Çarpan ağacında tepedeki 60 sayısı önce 2 ve A olarak, ardından A sayısı 2 ve B olarak, B sayısı ise 3 ve C olarak ayrılmıştır. Buna göre C sayısı kaçtır?

  • A) 5
  • B) 3
  • C) 7
  • D) 2
💡 Çözüm & Açıklama: 60 = 2 x 30 (A=30); 30 = 2 x 15 (B=15); 15 = 3 x 5 olduğundan C = 5'tir.

Soru 9: Dört basamaklı 523A sayısı 4 ile kalansız bölünebildiğine göre A yerine aşağıdaki rakamlardan hangisi gelebilir?

  • A) 6 (36 sayısı 4'ün katıdır)
  • B) 4 (34 sayısı 4'ün katı değildir)
  • C) 0 (30 sayısı 4'ün katı değildir)
  • D) 8 (38 sayısı 4'ün katı değildir)
💡 Çözüm & Açıklama: Son iki basamağın (3A) 4'ün katı olması gerekir. 32 ve 36 dörde tam bölünür. Seçeneklerde 6 vardır.

Soru 10: 45 sayısının asal olmayan kaç tane pozitif tam sayı çarpanı vardır?

  • A) 4 tane (1, 9, 15, 45)
  • B) 2 tane
  • C) 6 tane
  • D) 3 tane
💡 Çözüm & Açıklama: 45'in tüm çarpanları: 1, 3, 5, 9, 15, 45 (Toplam 6 tane). Asal olanlar 3 ve 5 (2 tane). Asal olmayanlar 6 - 2 = 4 tanedir.

Soru 11: 16 ve 20 sayılarının 100'den küçük en büyük ortak katı kaçtır?

  • A) 80
  • B) 60
  • C) 90
  • D) 96
💡 Çözüm & Açıklama: 16 ve 20'nin en küçük ortak katı 80'dir. 80'in bir sonraki katı 160 olduğundan 100'den küçük en büyüğü 80'dir.

Soru 12: Rakamları birbirinden farklı üç basamaklı 5A6 sayısı 9 ile kalansız bölünebildiğine göre 'A' rakamı kaçtır?

  • A) 7
  • B) 5
  • C) 8
  • D) 4
💡 Çözüm & Açıklama: 5 + A + 6 = 11 + A. 9'un katı olması için A = 7 olmalıdır (576 rakamları farklıdır ve 9'a tam bölünür).

🔴 3. Seviye: İleri Düzey

🏆 🏆 Matematik Mimarı

Soru 1: Biri 12 dakikada bir, diğeri 18 dakikada bir çalan iki zil ilk kez saat 09:00'da birlikte çaldığına göre, ikinci kez saat kaçta birlikte çalarlar?

  • A) 09:36
  • B) 09:30
  • C) 09:45
  • D) 10:00
💡 Çözüm & Açıklama: 12 ve 18'in en küçük ortak katı 36 dakikadır. 09:00 + 36 dk = 09:36'da ikinci kez birlikte çalarlar.

Soru 2: 24 metre ve 36 metre uzunluğundaki iki tahta kalas hiç parça artmayacak şekilde eşit uzunlukta en büyük parçalara kesilecektir. Toplam kaç parça tahta elde edilir?

  • A) 5 parça
  • B) 6 parça
  • C) 4 parça
  • D) 12 parça
💡 Çözüm & Açıklama: EBOB(24, 36) = 12 metredir. 24/12 = 2 parça, 36/12 = 3 parça. Toplam 2 + 3 = 5 parça elde edilir.

Soru 3: İki basamaklı 5A sayısı bir asal sayıdır. Buna göre A yerine yazılabilecek farklı rakamların toplamı kaçtır?

  • A) 12
  • B) 10
  • C) 15
  • D) 8
💡 Çözüm & Açıklama: 50 ile 60 arasındaki asal sayılar 53 ve 59'dur. A yerine 3 ve 9 gelebilir, toplamı 3 + 9 = 12'dir.

Soru 4: 120 sayısının asal çarpanlarının üslü ifadelerin çarpımı şeklinde gösterimi hangisidir?

  • A) 2³ × 3 × 5
  • B) 2² × 3² × 5
  • C) 2⁴ × 3 × 5
  • D) 2 × 3² × 5²
💡 Çözüm & Açıklama: 120 = 8 x 3 x 5 = 2³ x 3 x 5'tir.

Soru 5: Dört basamaklı 35A4 sayısı hem 4 ile hem de 9 ile kalansız bölünebildiğine göre A rakamı kaçtır?

  • A) 6
  • B) 4
  • C) 8
  • D) 2
💡 Çözüm & Açıklama: 9'a bölünme kuralı: 3 + 5 + A + 4 = 12 + A (9'un katı olmalı, A=6). A=6 olduğunda son iki basamak 64 olup 4'e de tam bölünür.

Soru 6: Her 12 ve 18 dakikada bir sulama yapan iki fıskiye ilk kez birlikte çalıştıktan sonra 4. kez birlikte çalıştıklarında kaç dakika geçmiş olur?

  • A) 144 dakika
  • B) 108 dakika
  • C) 72 dakika
  • D) 180 dakika
💡 Çözüm & Açıklama: Fıskiyeler her 36 dakikada bir ortak çalışır. 4. kez birlikte çalışma 36 x 4 = 144. dakikada gerçekleşir.

Soru 7: Kenar uzunlukları 40 cm ve 60 cm olan dikdörtgen şeklindeki bir pano, hiç boşluk kalmayacak şekilde eş büyüklükteki en büyük kare kartonlarla kaplanacaktır. En az kaç kare karton gerekir?

  • A) 6 adet ((40÷20) × (60÷20) = 2 × 3 = 6)
  • B) 12 adet
  • C) 4 adet
  • D) 8 adet
💡 Çözüm & Açıklama: Karelerin kenar uzunluğu EBOB(40, 60) = 20 cm olur. Karton sayısı = (40/20) x (60/20) = 2 x 3 = 6 adettir.

Soru 8: Asal çarpanları yalnızca 2 ve 3 olan iki basamaklı en büyük doğal sayı kaçtır?

  • A) 96
  • B) 90 (Asal çarpanı 5 de vardır)
  • C) 84 (Asal çarpanı 7 de vardır)
  • D) 72
💡 Çözüm & Açıklama: 96 = 2⁵ x 3 olup asal çarpanları sadece 2 ve 3'tür ve iki basamaklı en büyük sayıdır.

Soru 9: 1'den 100'e kadar olan doğal sayılardan hem 6'ya hem de 8'e kalansız bölünebilen kaç adet sayı vardır?

  • A) 4 adet (24, 48, 72, 96)
  • B) 5 adet
  • C) 3 adet
  • D) 6 adet
💡 Çözüm & Açıklama: EKOK(6, 8) = 24'tür. 100'e kadar olan katları: 24, 48, 72 ve 96 olmak üzere 4 tanedir.

Soru 10: Bir kutudaki bilyeler 6'şar ve 8'er sayıldığında her seferinde 3 bilye artmaktadır. Kutudaki bilye sayısı 100'den fazla olduğuna göre en az kaç bilye vardır?

  • A) 123 (EKOK(6,8)=24; 24 × 5 + 3 = 123)
  • B) 103
  • C) 115
  • D) 120
💡 Çözüm & Açıklama: EKOK(6, 8) = 24'tür. 100'den büyük en küçük 24 katı 120'dir. 3 bilye arttığı için 120 + 3 = 123 bilye bulunur.

Soru 11: 72 sayısının pozitif çarpan sayısı ile 48 sayısının pozitif çarpan sayısı arasındaki fark kaçtır?

  • A) 2 (72'nin 12 çarpanı, 48'in 10 çarpanı vardır)
  • B) 4
  • C) 1
  • D) 3
💡 Çözüm & Açıklama: 72'nin çarpanları: 12 tane. 48'in çarpanları: 10 tane. Fark = 12 - 10 = 2'dir.

Soru 12: Kenar uzunlukları metre cinsinden birer doğal sayı olan dikdörtgen biçimindeki bir bahçenin alanı 48 m²'dir. Bu bahçenin çevresi en az kaç metre olabilir?

  • A) 28 metre = 28)
  • B) 32 metre
  • C) 26 metre
  • D) 38 metre
💡 Çözüm & Açıklama: Çevrenin en az olması için çarpımları 48 olan sayılardan birbirine en yakın olanlar (6 ve 8) seçilir. Çevre = 2 x (6 + 8) = 28 metredir.

📊 Sınav Cevap Anahtarı Özeti

Soru Numarası Doğru Seçenek & Yanıt
🟢 1. Seviye - Soru 1 A) 8 tanedir (1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 24)
🟢 1. Seviye - Soru 2 A) 13
🟢 1. Seviye - Soru 3 A) 5
🟢 1. Seviye - Soru 4 A) 234
🟢 1. Seviye - Soru 5 A) 48
🟢 1. Seviye - Soru 6 A) 2
🟢 1. Seviye - Soru 7 A) 3 ve 10
🟢 1. Seviye - Soru 8 A) 6
🟢 1. Seviye - Soru 9 A) 10
🟢 1. Seviye - Soru 10 A) 8 adet (2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19)
🟢 1. Seviye - Soru 11 A) 90
🟢 1. Seviye - Soru 12 A) Rakamlarının sayı değerleri toplamı 3'ün katı olmalıdır
🟡 2. Seviye - Soru 1 A) 18
🟡 2. Seviye - Soru 2 A) 2, 3 ve 5
🟡 2. Seviye - Soru 3 A) 1, 2, 3 ve 6
🟡 2. Seviye - Soru 4 A) 2
🟡 2. Seviye - Soru 5 A) 12
🟡 2. Seviye - Soru 6 A) 24
🟡 2. Seviye - Soru 7 A) 4'erli paketler (Çünkü 50 sayısı 4'ün katı değildir)
🟡 2. Seviye - Soru 8 A) 5
🟡 2. Seviye - Soru 9 A) 6 (36 sayısı 4'ün katıdır)
🟡 2. Seviye - Soru 10 A) 4 tane (1, 9, 15, 45)
🟡 2. Seviye - Soru 11 A) 80
🟡 2. Seviye - Soru 12 A) 7
🔴 3. Seviye - Soru 1 A) 09:36
🔴 3. Seviye - Soru 2 A) 5 parça
🔴 3. Seviye - Soru 3 A) 12
🔴 3. Seviye - Soru 4 A) 2³ × 3 × 5
🔴 3. Seviye - Soru 5 A) 6
🔴 3. Seviye - Soru 6 A) 144 dakika
🔴 3. Seviye - Soru 7 A) 6 adet ((40÷20) × (60÷20) = 2 × 3 = 6)
🔴 3. Seviye - Soru 8 A) 96
🔴 3. Seviye - Soru 9 A) 4 adet (24, 48, 72, 96)
🔴 3. Seviye - Soru 10 A) 123 (EKOK(6,8)=24; 24 × 5 + 3 = 123)
🔴 3. Seviye - Soru 11 A) 2 (72'nin 12 çarpanı, 48'in 10 çarpanı vardır)
🔴 3. Seviye - Soru 12 A) 28 metre = 28)