Bu sınav dokümanı, akıllı tahtada ders işlerken ve evde konu pekiştirirken kullanılmak üzere hazırlanmıştır. Aşağıda 3 farklı zorluk seviyesindeki tüm soruları, seçenekleri, ayrıntılı çözümleri ve en altta yer alan cevap anahtarı özetini bulabilirsiniz.
🟢 SEVİYE 1: TEMEL DÜZEY (BASİT)
🏆 🌱 Geleceğin Çevre MühendisiSoru 1: Sürdürülebilir bir yaşam alanı ne demektir?
- A) Dışarıdan kaynak tüketmeden ve atık üretmeden kendi kendine yetebilen dengeli sistem
- B) Karanlık ve havasız oda
- C) Sürekli dışarıdan su ve pil satın alan sistem
- D) Sadece plastikten yapılmış alan
Soru 2: Kapalı bir cam kubbede bitkilerin terlemesiyle oluşan su buharının tekrar toprağa damlamasına ne denir?
- A) Kurutma İşlemi
- B) Su İsrafı
- C) Kapalı Su Döngüsü (Buharlaşma ve Yoğuşma)
- D) Donma Olayı
Soru 3: Yeşil Kubbe modelinde elektrik ve LED aydınlatmayı sağlamak için hangi temiz kaynak kullanılmıştır?
- A) Benzin Jeneratörü
- B) Güneş Paneli
- C) Kömür Sobası
- D) Kimyasal Pil Atığı
Soru 4: Fanus tabanına serilen kömür tozunun temel işlevi nedir?
- A) Fanusu ağırlaştırmak
- B) Toprağı yakmak
- C) Işık saçmak
- D) Suyu süzüp filtreleyerek koku ve bakterileri engellemek
Soru 5: Cam fanusun kapağındaki conta yırtıldığında sistemde ilk ne gözlemlenmiştir?
- A) Güneş paneli patlamıştır
- B) Su çoğalmıştır
- C) Su buharı dışarı kaçmış, nem düşmüş ve toprak kurumuştur
- D) Bitkiler devleşmiştir
Soru 6: Kapalı ekosistem kubbesini laboratuvarda nereye koymak en doğrusudur?
- A) Güneş ışığı alan aydınlık bir pencere kenarına
- B) Buzdolabının dondurucusuna
- C) Zifiri karanlık bir dolabın içine
- D) Sıcak fırının üzerine
Soru 7: Bütünsel sistem düşüncesi nedir?
- A) Sadece tek bir parçaya odaklanmak
- B) Her ögeyi tek tek birbirinden ayırıp incelemek
- C) Doğayı görmezden gelmek
- D) Toprak, su, enerji ve canlıların birbirine bağımlı tek bir yaşam zinciri oluşturduğunu kavramak
Soru 8: Geleceğin şehirlerinin ve evlerinin sürdürülebilir tasarlanması bize ne kazandırır?
- A) Havasız kalmamızı
- B) Doğal kaynakları korumamızı ve gelecek nesillere temiz bir gezegen bırakmamızı
- C) Daha çok çöp üretmemizi
- D) Elektriğe daha çok para vermemizi
🟡 SEVİYE 2: ORTA DÜZEY (ORTA)
🏆 ⭐ Sürdürülebilirlik UzmanıSoru 1: Yeşil Kubbe deneyinde 'Sızıntı Avcılığı' yaparken sorunun yırtık conta olduğunu kanıtlayan ilk gözlem nedir?
- A) Fanustan duman çıkması
- B) Camın iç yüzeyinde hiç yoğuşma su damlacığının birikmemesi
- C) Kömürün kaybolması
- D) Güneşin batması
Soru 2: Kapalı bir ekosistem teraryumunda tabandan tavana doğru katman sıralaması neden önemlidir?
- A) Kapağı kilitlemek için
- B) Toprak ağırlaşsın diye
- C) Rengarenk görünsün diye
- D) Suyun süzülmesini, filtrelenmesini ve bitki köklerinin çürümeden beslenmesini sağladığı için
Soru 3: 4. Sınıf Fen Bilimleri 1. Tema (Toprak), 4. Tema (Su Döngüsü) ve 6. Tema (Güneş Enerjisi) 8. Temada nasıl birleşmiştir?
- A) Hepsinin unutulmasıyla
- B) Sadece suyla
- C) Tüm bu bilimsel kazanımların kapalı sürdürülebilir bir yaşam alanında birleşmesiyle
- D) Ayrı kitaplara yazılmasıyla
Soru 4: Sıfır atık yaşam prensibi neyi hedefler?
- A) Üretilen tüm maddelerin yeniden kullanılarak doğaya çöp bırakılmamasını
- B) Plastik biriktirmeyi
- C) Çöpleri yakmayı
- D) Hiçbir şey üretmemeyi
Soru 5: Sızdırmaz yeni kapak takıldıktan sonra ertesi gün cam yüzeyinde su damlalarının birikmesi neyin göstergesidir?
- A) Fanusa dışarıdan su girdiğinin
- B) Sistemin bozulduğunun
- C) Bitkinin çürüdüğünün
- D) Kapalı su döngüsünün tamır edilip sistemin sızdırmaz hale geldiğinin
Soru 6: Akıllı eko-şehirlerde yağmur sularının binaların çatılarından toplanıp bahçe sulamasında kullanılması neyin örneğidir?
- A) Su İsrafı
- B) Sürdürülebilir Su Yönetimi ve Geri Dönüşüm
- C) Elektrik Üretimi
- D) Hava Kirliliği
Soru 7: Güneş panelinin depoladığı enerjiyi gece LED lambaya aktarması hangi enerji dönüşümüdür?
- A) Işık ➔ Elektrik ➔ Işık Dönüşümü
- B) Hareket ➔ Rüzgâr
- C) Ses ➔ Isı
- D) Kömür ➔ Duman
Soru 8: Bir sürdürülebilirlik modelinde hata yapıldığında (örneğin conta yırtığı) bir kâşifin yapması gereken en doğru bilimsel davranış nedir?
- A) Projeyi pes edip bırakmak
- B) Hayıflanmak
- C) Kanıtlara bakarak sorunun kaynağını bulmak ve çözümü hemen test etmek
- D) Hayıflanmak
🔴 SEVİYE 3: İLERİ DÜZEY (ZOR)
🏆 🏆 Geleceğin Eko-Mühendisi ve MimarıSoru 1: Biyosfer-2 (Biosphere-2) gibi uzay projelerinde Dünya benzeri kapalı ekosistem kubbesi kurulmasının temel amacı nedir?
- A) Güneşi söndürmek
- B) Sadece çiçek satmak
- C) Uzayda veya Mars'ta insanlığın dışarıdan bağımsız yaşayabileceği kapalı yaşam alanlarını simüle etmek
- D) Dünyayı uzaya taşımak
Soru 2: Döngüsel Ekonomi (Circular Economy) modeli doğrusal (üret-kullan-at) modelden nasıl ayrılır?
- A) Ürünlerin ve kaynakların sürekli geri dönüştürülerek sıfır atık çemberinde tutulmasıyla
- B) Fabrikaların kapatılmasıyla
- C) Her gün yeni çöp üretilmesiyle
- D) Paranın kaldırılmasıyla
Soru 3: Bir teraryumda su miktarı çok aşırı koyulursa kapalı ekosistemde nasıl bir olumsuzluk yaşanır?
- A) Toprak altına dönüşür
- B) Güneş paneli çok şarj olur
- C) Bitkiler uzaya çıkar
- D) Aşırı nem köklerde oksijensizlik yaratır, mantar oluşur ve bitki kökleri çürür
Soru 4: Binalarda 'Yeşil Çatı' (Geçirgen Bitkili Çatı) uygulamalarının şehirlere sağladığı ekolojik avantaj nedir?
- A) Güneşi engellemesi
- B) Isı yalıtımı sağlayarak enerji tasarrufu yapması ve yağmur suyunu emerek sellere engel olması
- C) Rüzgârı kesmesi
- D) Binaları ağırlaştırması
Soru 5: Karbon Ayak İzi (Carbon Footprint) kavramı neleri ölçer?
- A) İnsanların günlük yaşam ve tüketim faaliyetleri sonucu atmosfere saldığı sera gazı miktarını
- B) Kömürün ağırlığını
- C) Ayakkabı numarasını
- D) Topraktaki ayak izlerini
Soru 6: Permakültür (Sürdürülebilir Tarım) tasarımının temel ilkesi nedir?
- A) Sadece tek bir ürün ekmek
- B) Ağaçları kesmek
- C) Doğadaki ilişkileri taklit ederek kimyasal gübre/ilaç kullanmadan kendi kendini yenileyen tarım yapmak
- D) Toprağı kimyasallaştırmak
Soru 7: Ekolojik Denge bozulan bir alanda tekrar denge kurulması için hangisi önceliklidir?
- A) Toprağı tamamen kazımak
- B) Kirletici unsuru saptayıp ortadan kaldırmak ve doğal döngülerin önünü açmak
- C) Alanı tamamen betonlamak
- D) Yapay ışık sayısını artırmak
Soru 8: 4. Sınıf Fen Bilimleri dersinin 8 teması boyunca elde edilen genel büyük kazanım nedir?
- A) Sadece formül ezberlemek
- B) Sorulardan kaçmak
- C) Test çözüp bilimden uzaklaşmak
- D) Doğayı sorgulayan, kanıta dayalı düşünen, fen ve teknolojiyle sürdürülebilir bir gelecek inşa eden birey olmak