Bu sınav dokümanı, akıllı tahtada ders işlerken ve evde konu pekiştirirken kullanılmak üzere hazırlanmıştır. Aşağıda 3 farklı zorluk seviyesindeki tüm soruları, seçenekleri, ayrıntılı çözümleri ve en altta yer alan cevap anahtarı özetini bulabilirsiniz.
🟢 SEVİYE 1: TEMEL DÜZEY (BASİT)
🏆 🌱 Işık KâşifiSoru 1: Görme olayının gerçekleşmesi için aşağıdakilerden hangisinin olması ZORUNLUDUR?
- A) Işık kaynağından çıkan ışınların cisme çarpıp gözümüze ulaşması (yansıması)
- B) Ortamın zifiri karanlık olması
- C) Gözümüzün kendi kendine ışık saçması
- D) Gözümüzü kocaman açmamız
Soru 2: Aşağıdakilerden hangisi insan müdahalesi olmadan doğada kendiliğinden ışık saçan DOĞAL bir ışık kaynağıdır?
- A) Mum
- B) Ampul
- C) Güneş
- D) El Feneri
Soru 3: Aşağıdakilerden hangisi insanlar tarafından üretilmiş YAPAY bir ışık kaynağıdır?
- A) Ateşböceği
- B) El Feneri
- C) Yıldızlar
- D) Güneş
Soru 4: Geceleyin gökyüzünde parlak görünen Ay için aşağıdakilerden hangisi DOĞRUDUR?
- A) Pille çalışan bir yıldızdır
- B) Yapay bir ışık kaynağıdır
- C) Doğal bir ışık kaynağıdır
- D) Işık kaynağı değildir, Güneş'ten aldığı ışığı yansıtan ayna gibidir
Soru 5: Yanlış yerde, yanlış miktarda, yanlış yönde ve yanlış zamanda kullanılan ışık sonucunda ne oluşur?
- A) Su Kirliliği
- B) Ses Kirliliği
- C) Işık Kirliliği
- D) Toprak Kirliliği
Soru 6: Aşağıdakilerden hangisi canlı bir DOĞAL ışık kaynağıdır?
- A) Ateşböceği
- B) Gaz lambası
- C) Sokak lambası
- D) Denizanası resmi
Soru 7: Sokak lambalarının üzerine siperlik (şapka) takmanın temel amacı nedir?
- A) Lambayı daha ağır yapmak
- B) Lambayı saklamak
- C) Lambayı yağmurdan korumak
- D) Işığın gökyüzüne kaçmasını önleyip sadece yola yönelmesini sağlamak
Soru 8: Gereksiz yanan ev lambalarını ve fenerleri kapatmamız hangi temel bilincin göstergesidir?
- A) Tembellik
- B) Işık ve Enerji Tasarrufu Bilinci
- C) Işık Korkusu
- D) Karanlık Sevgisi
🟡 SEVİYE 2: ORTA DÜZEY (ORTA)
🏆 ⭐ Işık UzmanıSoru 1: Şehirlerin devasa ışıkları gece göç eden leyleklere ve kuşlara nasıl zarar verir?
- A) Kuşları soğutarak
- B) Işık seline kapılıp yönlerini şaşırmalarına, yorulmalarına ve yüksek binalara çarpmalarına yol açarak
- C) Kuşların tüylerini dökerek
- D) Kuşların daha hızlı uçmasını sağlayarak
Soru 2: Yumurtadan çıkan yavru deniz kaplumbağalarının (Caretta Caretta) ışık kirliliğinden etkilenme sebebi nedir?
- A) Kumların sıcak olması
- B) Deniz suyunun tuzlu olması
- C) Yumurtanın sert olması
- D) Denizdeki Ay yansıması yerine kıyıdaki yapay ışıklara kanıp karaya doğru yürüyerek kaybolmaları
Soru 3: Kutunun içini siyaha kaplama deneyi (1. Hikaye) bize ışık hakkında neyi kanıtlamıştır?
- A) Siyah kartonun ısındığını
- B) Gözün kendi kendine ışık saçtığını
- C) Işık miktarı sıfırlandığında sağlam gözlerin bile nesne ve renkleri göremediğini
- D) Kedinin kutuda büyüdüğünü
Soru 4: Tüm ışık kaynaklarının sahip olduğu 3 temel ORTAK özellik hangisidir?
- A) 1. Işık yayarlar | 2. Enerji üretirler | 3. Isı verirler
- B) 1. İnsan yapımıdırlar | 2. Büyüklerdir | 3. Ağırlardır
- C) 1. Pille çalışırlar | 2. Sönmezler | 3. Soğuktur
- D) 1. Mavidirler | 2. Suda yüzerler | 3. Ses çıkarırlar
Soru 5: Aşağıdaki cisimlerden hangisi bir IŞIK KAYNAĞI DEĞİLDİR?
- A) Mum
- B) Ateşböceği
- C) Güneş
- D) Ayna
Soru 6: Yapay ışık kaynaklarının doğal kaynaklara göre en büyük KULLANIM AVANTAJI nedir?
- A) Gökyüzünde durmaları
- B) İnsan kontrolünde olup dilediğimiz zaman düğmeyle açıp kapatabilmemiz
- C) Milyonlarca yıl sönmemeleri
- D) Hiç ısınmamaları
Soru 7: Işık kirliliğini çözmek için ortaya atılan EN AKILCI VE DENGELİ önerme aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Siperlikli lambalar, hareket sensörleri ve gözü yormayan sıcak sarı ışıklar kullanmak
- B) Görkemli projektörleri artırmak
- C) Geceleri şehirdeki tüm ışıkları tamamen kapatmak
- D) Gündüzleri sokak lambalarını yakmak
Soru 8: Akşam saatlerinde az ışık altında okuma yaparken gözümüz neden çabuk yorulur?
- A) Kitabın ağır olması
- B) Gözün küçülmesi
- C) Yetersiz ışık nedeniyle harflerden az yansıma olması ve göz kaslarının zorlanması
- D) Havanın soğuması
🔴 SEVİYE 3: İLERİ DÜZEY (ZOR)
🏆 🏆 Optik ve Çevre BilginiSoru 1: Ateşböceği ve bazı derin deniz canlılarının kimyasal tepkimeyle ısınmadan soğuk ışık üretmesine ne denir?
- A) Termoelektrik
- B) Fotosentez
- C) Biyolüminesans
- D) Klorofil
Soru 2: Geceleri yapay ışığa maruz kalan ağaç ve bitkilerde hangi hayati fizyolojik sorun ortaya çıkabilir?
- A) Mevsim değişimlerini anlayamayıp kışa hazırlık için yaprak dökememeleri ve kuruma riski yaşamaları
- B) Meyvelerinin çok tatlı olması
- C) Ağaçların yer değiştirmesi
- D) Köklerinin topraktan çıkması
Soru 3: Işığın zıplaması (yansıması) kuralı çerçevesinde, tamamen karanlık odadaki mavi defterin görünmeme (sonuç) nedeni nedir?
- A) Defterin renginin değişmesi
- B) Odanın soğuması
- C) Gözümüzün küçülmesi
- D) Defter üzerine çarpıp oradan gözümüze yansıyacak bir ışık kaynağının bulunmaması (sebep)
Soru 4: Cisimlerin renkli görünmesinin temel fiziksel nedeni nedir?
- A) Cismin içinin boyalı olması
- B) Cismin üzerine düşen beyaz ışığın kendi rengindeki kısmını göze yansıtıp diğer renkleri emmesi
- C) Gözümüzün renk saçması
- D) Rüzgârın renkleri üflemesi
Soru 5: Denizaltılardan su yüzeyini görmek için iki ayna ile ışık yansıması mantığıyla çalışan optik araç nedir?
- A) Periskop
- B) Teleskop
- C) Mikroskop
- D) Stetoskop
Soru 6: Şehir sokak lambalarında siperliklerin kullanılması hangi çift yönlü faydayı sağlar?
- A) Gündüzleri lamba yakma
- B) Elektriği pahalılaştırma
- C) İnsan güvenliğini sağlarken gökyüzü parlamasını önleyip gece canlılarını koruma ve tasarruf sağlama
- D) Sokakları tamamen karartma
Soru 7: Astronotların ve gökbilimcilerin uzaydaki uzakta kalan ışık kaynaklarını incelemek için kullandığı yapay araç nedir?
- A) Periskop
- B) Uzay Teleskobu
- C) Büyüteç
- D) Mikroskop
Soru 8: Keşif Bahçesi 7. Tema 'Işığın Peşinde' bütünsel çıkarımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sadece fener satın almak
- B) Güneş'i kapatmaya çalışmak
- C) Karanlıktan korkmak
- D) Görme olayının yansıyan ışıkla olduğunu kavramak, kaynakları sınıflandırmak ve siperlikli aydınlatmayla doğayı korumak