Bu sınav dokümanı, akıllı tahtada ders işlerken ve evde konu pekiştirirken kullanılmak üzere hazırlanmıştır. Aşağıda 3 farklı zorluk seviyesindeki tüm soruları, seçenekleri, ayrıntılı çözümleri ve en altta yer alan cevap anahtarı özetini bulabilirsiniz.
🟢 SEVİYE 1: TEMEL DÜZEY (BASİT)
🏆 🌱 Bilim KâşifiSoru 1: Doğadaki olayları gözlem, deney ve kanıtlara dayanarak sistemli inceleyen bilgi yoluna ne denir?
- A) Bilim
- B) Masal
- C) Efsane
- D) Tahmin
Soru 2: Geçmişte yaşamış canlıların kayaçlar arasında sertleşerek günümüze ulaşan kalıntılarına ne ad verilir?
- A) Kireç
- B) Tuğla
- C) Fosil
- D) Çamur
Soru 3: Bilimsel bir araştırmaya başlarken ilk yapılması gereken adım hangisidir?
- A) Kitabı kapatmak
- B) Doğal olayları merak edip gözlem yapmak ve soru sormak
- C) Deneyi yapmadan pes etmek
- D) Sonucu ezberlemek
Soru 4: Bir yaprak fosilini incelerken yaprağın damar yapısını daha net görmek için hangi araç kullanılır?
- A) Termometre
- B) Cetvel
- C) Pusula
- D) Büyüteç
Soru 5: Feza ve Toprak'ın deneylerinde bitkinin büyümesini ölçerken gün ve saatleri değiştirmemeleri neyi gösterir?
- A) Deneyden sıkıldıklarını
- B) Bitkinin büyümediğini
- C) Gözlem zamanını sabit tutarak düzenli veri kaydettiklerini
- D) Saatin bozuk olduğunu
Soru 6: Deney sırasında toplanan verilerin karalanmadan, olduğu gibi deftere yazılması bilim insanının hangi özelliğidir?
- A) Dürüstlük ve nesnellik (tarafsızlık)
- B) Ezbercilik
- C) Hızlı yazma
- D) Hayal kurma
Soru 7: Bir internet sitesindeki bilgiyi araştırmada kullanmadan önce hangi adrese sahip güvenilir kaynaklara bakmalıyız?
- A) İsimsiz blog sayfalarına
- B) Sosyal medya yorumlarına
- C) Rastgele oyun sitelerine
- D) Resmî kurum (.gov, .edu) ve bilimsel onaylı adreslere
Soru 8: Araştırmada bulunan bir bilginin tek bir sayfadan değil, başka kaynaklardan da kontrol edilmesine ne ad verilir?
- A) Silme
- B) Çapraz doğrulama (Bilgi teyidi)
- C) Kopyalama
- D) Erişim engeli
🟡 SEVİYE 2: ORTA DÜZEY (ORTA)
🏆 ⭐ Araştırma DedektifiSoru 1: Bir deneyde araştırmacının kendi isteğiyle değiştirdiği ve etkisini merak ettiği değişkene ne ad verilir?
- A) Bağımlı Değişken
- B) Bağımsız Değişken
- C) Sabit Tutulan Değişken
- D) Hatalı Değişken
Soru 2: Feza ve Toprak'ın sulama miktarını değiştirdiğinde bitkinin boy uzunluğunun değişmesi durumunda 'boy uzunluğu' hangi değişkendir?
- A) Sabit Değişken
- B) Gereksiz Değişken
- C) Bağımsız Değişken
- D) Bağımlı Değişken
Soru 3: Deneyde adil bir karşılaştırma yapabilmek için saksı türü, toprak miktarı ve ışık gibi unsurların aynı bırakılmasına ne denir?
- A) Sonuç Değişkeni
- B) Bağımsız Değişken
- C) Kontrol Edilen (Sabit Tutulan) Değişken
- D) Rastgele Değişken
Soru 4: Işık miktarının çimlenmeye etkisini inceleyen bir öğrenci iki saksıda neleri kesinlikle aynı tutmalıdır?
- A) Tohum sayısı, toprak türü ve su miktarını
- B) Bulundukları oda sıcaklığını ve ışığı
- C) Deney gününü ve saatini
- D) Saksı rengini ve etiketi
Soru 5: Deney sonuçlarını tablo ve grafiğe aktarmanın araştırmacıya sağladığı en büyük kolaylık nedir?
- A) Kağıdı renklendirir
- B) Deneyi uzatır
- C) Sonucu gizler
- D) Veriler arasındaki ilişki ve eğilimleri bir bakışta net olarak görmeyi sağlar
Soru 6: İki farklı gübre türünün bitki boyuna etkisini gösteren bir çizgi grafiğinde dikey eksen neyi göstermelidir?
- A) Gübre fiyatını
- B) Bitki boy uzunluğunu (cm)
- C) Saksı ağırlığını
- D) Öğrenci adını
Soru 7: Dijital mecralarda arama yaparken tırnak içinde (" ") arama yapmak ne işe yarar?
- A) Yazılan kelime grubunu birebir aynı sırayla arayarak tam sonuç verir
- B) Bilgisayarı hızlandırır
- C) Resimleri gizler
- D) Aramayı engeller
Soru 8: Sunum hazırlarken başkasına ait resim veya bilgiyi kullanırken kaynağını belirtmeye ne denir?
- A) Reklam yapma
- B) Telif ihlali
- C) Kaynak gösterme (Atıf yapma)
- D) Kopyalama
🔴 SEVİYE 3: İLERİ DÜZEY (ZOR)
🏆 🏆 Bilim İnsanı AdayıSoru 1: Bir hipotezin (ön tahminin) bilimsel olarak geçerli sayılabilmesi için hangi özelliğe sahip olması gerekir?
- A) Çok uzun cümlelerden oluşması
- B) Hiç değişmemesi
- C) Deney ve gözlemlerle test edilebilir ve yanlışlanabilir olması
- D) Herkesin kabul ettiği kesin kanun olması
Soru 2: Feza'nın 'Sıcaklık arttıkça tohumların çimlenme hızı artar' hipotezini test etmek için kuracağı düzenekte bağımsız değişken ne olmalıdır?
- A) Ortam Sıcaklığı
- B) Tohum Türü
- C) Çimlenme Hızı
- D) Su Miktarı
Soru 3: Kontrollü bir deneyde tek bir bağımsız değişken yerine aynı anda iki değişken değiştirilirse ne olur?
- A) Grafik çizimi kolaylaşır
- B) Sonuç daha doğru çıkar
- C) Deney iki kat hızlı biter
- D) Hangi değişkenin sonuca etki ettiği anlaşılamaz ve deney geçersiz olur
Soru 4: Fosil yaş tayininde kayaç katmanlarının sırasını inceleyen bir jeolog en yaşlı fosili nerede bulmayı bekler?
- A) Dere yüzeyinde
- B) En alt kayaç katmanlarında
- C) Toprağın hemen üstünde
- D) Ağaç dallarında
Soru 5: Elde edilen veriler ilk baştaki hipotezi desteklemiyorsa bir bilim insanı ne yapmalıdır?
- A) Verileri değiştirmek yerine hipotezini gözden geçirip yeni bir tahmin oluşturmalıdır
- B) Yanlış veriyi yayınlamalıdır
- C) Araştırmayı gizlemelidir
- D) Verileri silip uydurmalıdır
Soru 6: Bir araştırmada tekrarlanan ölçümlerin birbirine çok yakın çıkması neyin göstergesidir?
- A) Zaman kaybı olduğunun
- B) Cihazın bozuk olduğunun
- C) Ölçümün güvenilirliğinin ve hassasiyetinin yüksek olduğunun
- D) Deneyin hatalı olduğunun
Soru 7: Dijital dezenformasyon (yanlış bilgi yayılımı) ile mücadelede hangisi en etkili davranıştır?
- A) Gördüğü her haberi paylaşmak
- B) Şüpheci yaklaşıp bilginin kaynağını ve bilimsel dayanağını sorgulamak
- C) Çok beğeni alan her şeyi doğru saymak
- D) Başlığa bakıp inanmak
Soru 8: Keşif Bahçesi'nin tüm temalarını birleştiren 'Sistem Düşüncesi'nin özü nedir?
- A) Deney yapmaktan vazgeçmek
- B) Sadece tek bir değişkene bakmak
- C) Her olayı birbirinden bağımsız ezberlemek
- D) Doğadaki parçaların tek başına değil, birbiriyle etkileşim halinde bütün oluşturduğunu kavramak